16 juni 2022 – Veel vragen en verontwaardiging over afmaaien bijenlinten

Het in de nazomer ingezaaide bijenlint in Vlietland is -minus een klein stukje- op 1 en 2 juni met de grond gelijkgemaakt. Dat heeft uiteraard tot veel verontwaardiging en teleurstelling bij vrijwilligers, leden, bestuur en bezoekers van Vlietland geleid.

Hoe kon dit gebeuren?

In een telefonisch gesprek op 13 juni jl. met Staatsbosbeheer (SBB), de verantwoordelijke beheerder van het gebied, vatte een woordvoerder van SBB het aldus samen: “Er is te vroeg en op de verkeerde plaatsen gemaaid.”

Waar het volgens SBB verder op neer komt is dat de uitgebreide afspraken die tijdens de voorbereidingen van dit project tussen de Vrienden en SBB werden gemaakt, niet zijn vastgelegd in het betreffende maaibestek. De aannemer is dus met een verouderd bestek op pad gestuurd. En omdat de boswachter waarmee de afspraken zijn gemaakt inmiddels op een andere standplaats werkt, is er blijkbaar ook geen belletje gaan rinkelen bij de andere betrokkenen: bijenlint! Het is kortom allemaal héél erg misgegaan.

De details

In het kader van een subsidie van de Provincie, hebben de Vrienden begin oktober zo’n 6000 m2 bijenlint met hulp van een grote groep vrijwilligers ingezaaid.

Als voorbereiding is in goed en veelvuldig overleg tussen SBB, VVvV en de kweker van de zaden, na advies van een ecoloog, vorig voorjaar gekozen voor kansrijke veldjes, verspreid in het rustige stuk van Vlietland. Er werd een selectie van inheemse, bij de locaties passende zaden besteld.

Daaraan voorafgaand zijn er nadrukkelijk afspraken gemaakt over het toekomstige beheer van de uitgekozen locaties. Dat was voor de Vrienden een harde voorwaarde: als het ongeschikte standaardbeheer immers niet kon worden aangepast, heeft inzaaien heel weinig zin.

We maakten dus afspraken om de juiste condities te creëren en te behouden. Condities waarbij niet alleen de planten zich kunnen handhaven en vermeerderen, maar ook de insecten die op de stroken afkomen. Die afspraken waren in het kort:

  • Er wordt minder vaak gemaaid en op beter passende tijdstippen: betere kansen voor het natuurlijke beloop van de levenscyclus van de planten en de insecten.
  • Er wordt bovendien gefaseerd gemaaid, waarbij een deel van de planten per maaibeurt ongemoeid wordt gelaten: beter voor het uitzaaien en de benodigde schuilplaatsen biedend voor insecten.
  • De vegetatie wordt minder kort gemaaid dan gebruikelijk is: beter voor de overlevingskansen van insecten, eitjes, poppen, rupsen…
  • Er wordt zoveel mogelijk gewerkt met aannemers die maatwerk kunnen leveren en die oog hebben voor dit type projecten: betere kansen dat de eerste drie afspraken worden nageleefd.

Het is helaas duidelijk dat deze concrete afspraken niet gehonoreerd zijn.

Is het zaaisel nu helemaal vernield?

Er zijn helaas nogal wat redenen om in dit opzicht somber te zijn:

In mei was al geconstateerd dat de ontwikkeling van de nieuwe plantjes nog niet erg vlotte. Regen liet dit voorjaar bijzonder lang op zich wachten, waardoor het kiemen en groeien maar moeizaam op gang kwam. Het (twee- en meerjarige) zaad had daarom veel tijd nodig. Vochtiger plekken, waar ook éénjarig zaad gestrooid was, gaven wel wat meer activiteit te zien.

De kans dat het kort afmaaien van zulke mini-plantjes desastreus is, is helaas groot. Bovendien stonden die plantjes op gefreesde, dus kluiterige en onregelmatige grond. Door een kort afgestelde maaimachine, werd daardoor ook in de bovenste laag grond gemaaid, wat het overleven van de groeikernen nog minder waarschijnlijk maakt.

Na het maaien heeft het kletsnatte maaisel nog zeker 8 of 9 dagen op de ondergrond gelegen. Eventueel overgebleven groeikernen hebben daardoor liggen ‘broeien’, met rot en schimmel tot gevolg.

Er is op verscheidene plaatsen met zware voertuigen over de kletsnatte bijenvakken gereden. De grond en eventuele overgebleven plantjes zijn daarbij platgewalst.

Platgewalst bijenlint 1
Platgewalst bijenlint 1
Platgewalst bijenlint 2
Platgewalst bijenlint 2

De éénjarigen hebben niet kunnen bloeien en dus ook geen zaad kunnen vormen. Daar zullen we dus waarschijnlijk niets meer van terugzien.

We hopen natuurlijk dat er op plaatsen waar de grond beter in takt is gebleven alsnog wat plantjes tot groei zullen komen. Ook is er een kans dat late kiemers alsnog tot ontwikkeling gaan komen. Wie weet? Maar al met al lijkt de prognose slecht en is het aannemelijk dat er niet veel terechtkomt van dit project.

Hoe nu verder?

Op onze vraag hoe SBB de vernieling van 6000 m2 bijenlint gaat herstellen, kwam als reactie dat dat volledig voor rekening van SBB gerepareerd gaat worden. Hoe dat precies wordt vormgegeven, is nog onderwerp van gesprek. We houden jullie daarvan op de hoogte.

Bovendien wordt het maaibestek nu alsnog aangepast conform de afspraken die met ons gemaakt werden.

We stelden nóg een paar dringende vragen:

  • Hoe voorkomen we dat het enige goed gelukte stukje langs de Vliet (grofweg zuidelijk van de Weegsloot tot de eerste bebouwing, met bijvoorbeeld Duizendblad, Vogelwikke, Rietorchis, Ratelaar, Brunel, Valeriaan, vijf soorten klaver en nog veel meer) niet óók opeens weg is? Daar is zoals afgesproken wél alleen het wandelpad / ruiterpad gemaaid, zoals op de overige kades ook had moeten gebeuren.
Het enige niét gemaaide bijenlint...
Het enige niét gemaaide bijenlint…
  • En, ook heel belangrijk: hoe worden andere bloemrijke, waardevolle plekjes in Vlietland gevrijwaard van dit soort missers? Bijvoorbeeld het zeer fraaie veldje tussen de twee vernieuwde bosvakjes ten noorden van het houten bruggetje over de Weegsloot? (zie foto hieronder) Wat voor beheer is daarover afgesproken? Zijn die plekjes overigens wel geïnventariseerd?
Bijenlint in bloei
Veldje in bloei

SBB zegt toe dit te gaan bekijken en het betreffende maaibestek (planning: week 30!) te zullen bestuderen. Er zal bovendien om advies worden gevraagd aan een ecologisch gespecialiseerde collega. Vóór week 30 worden we geïnformeerd over de plannen.

Tot slot

We houden ons natuurlijk aanbevolen voor informatie van oplettende lezers: foto’s van fraaie, bloemrijke plekjes in Vlietland (mét de locatie!) zijn bijvoorbeeld van harte welkom!

Wordt vervolgd.

Reacties gesloten.